Οι ερωτήσεις που τέθηκαν εμφανίζονται ως τίτλοι των κεφαλαίων.
 
Η καθεμιά από εσάς είναι καλοδεχούμενη, με τα θέματα σχέσεων που έφερε. Μεγάλο θέμα γενικά οι σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους! Σχέσεις με σύζυγο, με παιδιά, με γονείς... Αν το σκεφτείτε καλά είναι τόσο εύκολο να ζείτε σαν ερημίτης! Όλο σκέφτεστε: "Α!.. αυτός που ζει στη μοναξιά του... Πρέπει να είναι πάρα πολύ δύσκολο!" Λάθος! Πάρα πολύ εύκολο! Ε, λίγο στην αρχή ένα θέμα συνήθειας, αλλά μετά, ο άνθρωπος έχει να κάνει με τον εαυτό του. "Ναι βέβαια, αυτό δεν είναι και τόσο εύκολο" θα μας πείτε. Αλλά μπορεί να βρει τρόπους, μπορεί να βρει πάρα πολλές άμυνες, μπορεί να βρει πολλούς τρόπους να ξεφύγει από τον εαυτό του. Ενώ όταν είστε με άλλους δεν μπορείτε να ξεφύγετε γιατί ο άλλος σας φέρνει τον καθρέφτη μπροστά! Ποτέ δεν είναι ο άλλος που σκέφτεται, που κάνει. Ο άλλος σας φέρνει καθρέφτη και σας δείχνει ποια ή ποιος είστε εσείς! Και αυτό δεν είναι εύκολο... Γι' αυτό θέλετε να τους διώχνετε συνέχεια. Να διώξετε τους πάντες για να μπορέσετε να δημιουργήσετε μια εικόνα του εαυτού πιο αποδεκτή από εσάς. Και άντε, διώχνω τον έναν, παίρνω έναν άλλον και πάλι τα ίδια. Ε, βέβαια, γιατί αυτό που βλέπετε στον καθρέφτη είναι ξανά το ίδιο. Κι έτσι τα θέματα που αφορούν τις σχέσεις δεν είναι ποτέ εύκολα. Ποτέ δεδομένα. Αλλά, όπως λέχθηκε στην προηγούμενη ομάδα, εσείς και κανείς άλλος, εσείς φέρνετε όλες τις σχέσεις που έχετε σε αυτήν τη ζωή μπροστά σας, ώστε να μάθετε αυτό που θέλετε εσείς να μάθετε. Επιλογή σας, πάντα!

Λοιπόν ας πάρουμε τα πράγματα και τα θέματα ένα-ένα για να μπούμε στην καρδιά της δυσκολίας του καθενός.


- Οι σχέσεις μετά το διαζύγιο –

Δυσκολία με πρώην σύζυγο, με διαζύγιο, με θέματα κοινά εκεί που δεν έχετε πια κοινά. Σπίτια κοινά, παιδιά, που αφορούν και τους δύο. Κι εσείς που θέλετε να κρατήσετε τα καλά τα παλιά, όντας χωρισμένοι... Ναι, ναι, ξέρουμε τι λέμε. Ο καθένας θέλει να κρατάει το σπίτι για τον εαυτό του, είτε στην πράξη είτε με αυτό που επιβάλλει - ενώ είστε χώρια. Ο καθένας τραβάει από τη δική του πλευρά. Απαλά σαν θύμα ή επιθετικά. Οι σχέσεις που είχατε παλιά επαναλαμβάνονται, το θύμα παραμένει θύμα και ο θύτης, θύτης. Τι άλλαξε; Τίποτα! Επειδή δεν ζείτε πια μαζί άλλαξαν οι σχέσεις; Επειδή πήρατε ένα χαρτί που λέει ότι έχετε χωρίσει αλλάξατε σχέση;

Φίλη μας, είσαι στο μονοπάτι εδώ και καιρό. Ξέρεις πάρα πολύ καλά ότι οι σχέσεις δεν αλλάζουν με ένα χαρτάκι. Οι σχέσεις αλλάζουν όταν τις δουλεύουμε, όταν πηγαίνουμε να δούμε από πού πηγάζουν οι δυσκολίες και όταν κάνουμε αποκοπές ριζικές. Όταν οι αποκοπές οι ριζικές δεν μπορούν να γίνουν επειδή υπάρχει φόβος για ανασφάλεια, για έλλειψη χρημάτων, τότε είναι σαν να μην υπάρχει χωρισμός. Επιδρά συνέχεια ο φόβος και συνεχίζεται η σχέση του θύτη με το θύμα. Τίποτα δεν αλλάζει. Απολύτως τίποτα. Όσο παραμένεις σ' αυτήν την στάση ή σε παρόμοια, δεν θα αλλάξει τίποτα. Σκέψου λίγο. Προσπαθείς να θεραπεύσεις δυσκολίες στην αναπνοή. Επειδή πολύ συχνά σου λείπει ο αέρας. Δεν δίνεις στον εαυτό σου αέρα! Αφήνεις τους άλλους να σου πάρουν τον αέρα. Όσο δεν μπορείς να πεις "αυτό το δωμάτιο είναι δικό μου", να βγάλεις από ένα δωμάτιο ό,τι ανήκει σε κάποιον άλλον και να βάλεις αυτά που θες, έστω και μικρό δωμάτιο, σ' ένα μέρος που θα είναι δικό σου, για το οποίο εσύ και μόνο εσύ θα έχεις το κλειδί, δεν θα προχωράς πουθενά. Μα πουθενά! Εσύ είσαι η μεγάλη σε σχέση με το γιό σου. Εσύ μπορείς να πεις "αυτό είναι δικό μου και αν δεν σου αρέσει μπορείς να φύγεις". Εσύ είσαι ενήλικας και μπορείς να πεις στον πρώην σύζυγο "δεν ακουμπάω το τάδε μέρος του σπιτιού, αλλά το άλλο είναι δικό μου. Όπως και δεν είμαι πια δικιά σου. Αυτό το μέρος του σπιτιού που εκπροσωπεί εμένα δεν είναι πια δικό σου. Έχεις άλλο μέρος για τον εαυτό σου".

Αν δεν μπορείς να πας αλλού, αυτό θα κάνεις. Αλλιώς παρατείνεις μια σχέση που λες ότι δεν την θες, αλλά κάνεις το παν για να την συνεχίσεις. Δες τι θες. Αν συνεχίζει να σε βολεύει ο ρόλος του θύματος, συνέχισε, είσαι πάρα πολύ καλά. Κάνεις το παν για να παραμένεις σ' αυτήν την στάση ώστε να σε λυπάται ο άλλος. Συνέχισε, πας πολύ καλά σ' αυτόν τον ρόλο. Αν θέλεις να παίξεις άλλο ρόλο, τότε άλλαξε πράγματα. 'Άδειασε ένα δωμάτιο. Όταν λέμε άδειασε, άδειασε! Να είναι άδειο. Να μη μείνει καν μια εικόνα, ένα πόστερ, μια κουρτίνα, μια λάμπα. Τίποτα! Άδειασε ένα δωμάτιο και μετά, αφού θα έχει αδειάσει εντελώς, μα εντελώς, κάνε ένα μικρό καθαρισμό και μετά επίλεξε αυτό που θέλεις να βάλεις μέσα. Το κάθε τι. Και καλωσόρισε σ' αυτό το δωμάτιο το καθετί που θα βάλεις. Καλωσόρισέ το στο δικό σου όνομα. Φτιάξε κλειδαριά και κράτα το κλειδί. Πάνω σου. Μπορείς ακόμα και να βάλεις το όνομά σου στην πόρτα. Για να είναι σαφή τα πράγματα, ότι έχεις αλλάξει και ότι διεκδικείς αέρα για τον εαυτό σου, ότι δεν είσαι πια θύμα αλλά ορίζεις τον χώρο σου. Δεν σου τον ορίζουν πια οι άλλοι. Είναι θέμα επιλογής. Εάν η επιλογή σου είναι η δεύτερη θα σε στηρίξουμε. Εάν η επιλογή σου είναι η πρώτη θα είναι σεβαστή.
Και έτσι είναι.


- Το βαθύ εσωτερικό άγχος… -

Το άγχος είναι το θέμα σου, φίλη μας, το στομάχι. Κι όλο θέλεις να καθαρίζεις. Και δεν θέλουμε να σε μαλώσουμε. Θέλουμε, αντίθετα, να σε μαλακώσουμε. Τόσο σκληρή που είσαι μαζί σου! Τόσο σκληρή... Γιατί τιμωρείσαι έτσι; Ούτε εμείς ούτε κανείς άλλος σε κρίνει τόσο σκληρά όσο κρίνεις εσύ τον εαυτό σου. Από τη μια πλευρά καθαρίζεις, βάζεις πρόθεση να αφήσεις παλιές εμπειρίες να πέσουν από τις εγγραφές σου κι από την άλλη χτίζεις τοίχους τόσο ψηλούς... Μαλάκωσε, ζητάς πολλά από τον εαυτό σου. Και το ένα το θέλεις, και το άλλο το θέλεις... Όλα τα θέλεις. Λες "ναι, αλλά είναι για το πνεύμα".  Όχι, όχι, όχι! Παρακαλούμε, όχι τέτοιες δικαιολογίες! Είναι για να μην μαλακώσεις, επειδή φοβάσαι να μαλακώσεις.

Φοβάσαι επειδή ξέρεις πολύ καλά ότι την στιγμή που θα μαλακώσεις, θα καταρρεύσεις. Κάποια στιγμή θα έρθει, θα γίνει αυτό. Όλοι θα είμαστε εδώ, όλη η ομάδα σου. Και η άλλη ομάδα που πηγαίνεις τακτικά. Όλοι θα είναι μαζί σου. Κι εμείς από την άλλη πλευρά θα είμαστε μαζί σου. Γιατί όλοι σε καταλαβαίνουμε και σε αγαπάμε. Αλλά όσο συμπεριφέρεσαι σκληρά στον εαυτό σου, δεν θα πας μακριά. Δεν θα καταφέρεις αυτό που θέλεις τόσο πολύ... τόσο πολύ. Το άγχος έρχεται επειδή ξέρεις πολύ καλά ότι κάνεις κάτι που δεν σου κάνει καλό - βαθιά. Όλες οι φωνούλες που ακούς γύρω σου, σου λένε ότι είναι πάρα πολύ καλό. Αλλά, αν μπεις πολύ βαθιά, η μοναδική φωνούλα που είναι στο κέντρο της καρδιάς σου λέει ότι "όχι, δεν πάει". Επειδή είναι πολλές οι φωνούλες που λένε "πω, πω, τέλειο!", αυτές ακούς, γιατί νιώθεις ότι σε προστατεύουν κιόλας. Ναι, σε προστατεύουν κι έτσι δεν φτάνεις στο να σπάσεις.

Μας λες "μα έχω κλάψει τόσο πολύ"... Φτάνει! Ξέρεις πολύ καλά για τι μιλάμε. Όσο υπάρχει αυτό το τράβηγμα 'από τη μια αυτό θέλω - από την άλλη νιώθω το αντίθετο', το άγχος θα κυριαρχεί. Το άγχος σου δείχνει που είναι το θέμα. Το άγχος σου λέει "κάτσε, μην κάνεις απολύτως τίποτα, κάτσε". Χωρίς να κάνεις τίποτα, μπορείς; Κοιτάζοντας τα αστέρια από πάνω σου, ακούγοντας τα κύματα, με τη χαρά των αισθήσεων… επί ώρες… με τη χαρά να βλέπεις ένα χαμόγελο απέναντί σου…  Μαλάκωσε! Αυτό σου δείχνει το άγχος σου: τον κόμπο. Εκεί που δεν χαλαρώνεις. Σου δείχνει τους τοίχους που έχτισες και που η άλλη σου πλευρά ζητάει να γκρεμίσεις. Έχεις ζητήσει ατομική ανώτερη επικοινωνία την επόμενη εβδομάδα. Θα τα πούμε πιο αναλυτικά τότε και κλείνουμε εδώ για σήμερα.


- Δυσκολεύομαι με την σχέση με τον γιό μου –

Για σένα φίλη μας, που δυσκολεύεσαι τόσο πολύ με το γιό σου αυτήν την στιγμή, σου λέμε κοίταξε τη δική σου καρδιά. Γιατί αφήνεις τον θυμό να σε κατακλύζει; Γιατί κάνεις τέλειο καθρέφτη και συ στο δικό του θυμό; Ποιός κάνει καθρέφτη, ποιος καθρεφτίζει καλύτερα τον άλλον; Εκείνος εσένα ή εσύ εκείνον; Τι γίνεται μεταξύ σας; Δεν υπάρχει κανείς που μπορεί να χαμογελάει, ό,τι και να πει ο άλλος... και να αγαπάει... Ποιά δουλειά κάνεις εδώ; Ποιά δουλειά κάνεις εδώ; Δεκτικότητα. Η δεκτικότητα είναι πολύ εύκολη, όταν αυτό που δέχεσαι είναι αγάπη, τρυφερότητα, όλα τα καλά. Ενώ όταν αυτό που δέχεσαι είναι η επιθετικότητα του γιού σου, μπορεί να είναι αποδεκτή; Σε τέτοιες στιγμές τον αγαπάς; Δεν σου ζητάμε να αγαπάς την επιθετικότητά του, αλλά τον γιό σου τον αγαπάς τέτοιες στιγμές ή έχεις όρεξη να τον πετάξεις μακριά; Δε σου λέμε τι να κάνεις, αλλά σε ρωτάμε και θα θέλαμε να απαντήσεις μέσα σου τι θες εσύ σε τέτοιες ομάδες. Τι θες να μεγαλώσεις μέσα σου…

Ο θυμός δεν βοηθάει. Μόνο η δεκτικότητα μπορεί να σε βοηθήσει, αλλά εκεί θα προσέξεις γιατί υπάρχουν πολλές παγίδες. Μπορείς να το πάρεις ως εξής: "τον δέχομαι, τον αγαπώ τόσο πολύ! Τον δέχομαι και πάω πέρα απ' αυτό που μου λέει. Και κάνω αυτό που νιώθω ότι μου δίνει χαρά. Τι μου δίνει χαρά; Οπότε δέχομαι αυτό που νιώθω εγώ. Δέχομαι τα δικά μου συναισθήματα. Ναι, αλλά τα δικά μου συναισθήματα - και εκεί είναι η παγίδα - μήπως με κλείνουν από τον έξω κόσμο;" Χρειάζεται εκεί να μπεις στην καρδιά σου και να δεις τη δικιά σου αλήθεια. Η δικιά σου αλήθεια δεν είναι η αλήθεια του διπλανού. Είναι μόνο η δικιά σου. Ο διπλανός μπορεί να σου πει "κάνε αυτό, κάνε εκείνο", αλλά εσύ τι νιώθεις, όταν έχεις μια επιλογή ανάμεσα σε δύο πράξεις, κοιτάζοντας τη μία και την άλλη. Αυτό σου ζητάμε να κάνεις.

Θα βάλεις τον εαυτό σου στο πλαίσιο της μιας επιλογής: "Συνοδεύω τον γιό μου, παρόλο που δεν τα πάμε καλά, σ' ένα ταξίδι που θα κάνει και που έχει κανονιστεί έτσι". Βάζεις τον εαυτό σου σ' αυτήν την ενέργεια και μπαίνεις στην καρδιά σου. Πώς νιώθεις εκεί; Νιώθεις χαρά, αποδοχή της επιλογής σου; Νιώθεις ήρεμη, νιώθεις γαλήνη εκεί που βρίσκεσαι; Παρατήρησε την αίσθησή σου σ' αυτό το ενεργειακό πλαίσιο. Μετά βάλε τον εαυτό σου στην άλλη επιλογή: "Μια και δε νιώθω καλά τελευταία, αποφασίζω να μην τηρήσω το λόγο μου να τον συνοδεύσω και να κάτσω στην Αθήνα". Πώς νιώθεις; Νιώθεις καλά; Νιώθεις πιο ήρεμη, λιγότερο ήρεμη; Περισσότερη ή λιγότερη χαρά;
 
Υπάρχει μια τρίτη επιλογή. Υπάρχει η πιθανότητα να μη νιώθεις καλά ούτε στο ένα ούτε στο άλλο πλαίσιο. Και τότε η μοναδική λύση είναι να κάτσεις μπροστά στον γιό σου και να του τα πεις όλα αυτά. Πόσο άσχημα νιώθεις, πόσο δύσκολα νιώθεις και με τη μία περίπτωση και με την άλλη και πόσο τον αγαπάς. Και να του πεις, πολύ απαλά, ότι ζητάς τρεις μέρες σκέψης για να αποφασίσεις. Και κάθε μέρα θα μπαίνεις στην καρδιά σου, στην μία επιλογή και στην άλλη, με την πρόθεση να σου δείξουμε την προοπτική της καθεμιάς. Αίσθηση θα πάρεις. Δεν θα πάρεις λόγια, εικόνες. Μια αίσθηση. Και μετά από τρεις μέρες, η αίσθηση θα έχει γίνει πιο απτή, πιο κατανοητή. Και τότε θα μπορείς να πεις στο γιό σου τι αποφάσισες. Αλλά εν τω μεταξύ, το γεγονός ότι θα του έχεις μιλήσει, θα κάνει τα πράγματα να αλλάξουν και στη μια περίπτωση και στην άλλη και η ενέργεια της επιλογής θα αλλάξει και στις δύο περιπτώσεις. Έτσι εργαζόμαστε όταν εργαζόμαστε χέρι-χέρι με την οικογένεια και δεν αφηνόμαστε σε παλιά αντανακλαστικά φόβου, θυμού... Δούλεψέ το έτσι και θα είμαστε μαζί σου.
Και έτσι είναι.


- Το άγχος που με πιάνει… -

Αγαπημένη μας φίλη, τρέχεις πολύ. Και συ νομίζεις ότι έχεις ένα θέμα με το άγχος, αλλά το θέμα δεν είναι το άγχος. Το θέμα σου είναι, αυτό που σε αγχώνει -ας το πούμε έτσι, με τα λόγια σου- είναι ότι ξεχνάς ποια είσαι. Ξεχνάς αυτό που θες να κάνεις σ' αυτήν τη ζωή. Ξεχνάς τη δέσμευση που έκανες με μας, με σένα. Και το ξέρεις πολύ καλά ότι το ξεχνάς. Το άγχος από εκεί πηγάζει. Ξέρεις ότι δεν πράττεις όπως θα ήθελες στα όνειρά σου. Πότε θα το κάνεις αυτό; Πότε θα αλλάξεις τα δεδομένα στη ζωή σου ώστε να μπορείς να πράττεις σύμφωνα με το όνειρό σου; Οι γονείς λένε έτσι, ο άλλος λέει αλλιώς, οι πελάτες ακόμα πιο αλλιώς. Και τρέχεις. Εσύ τι θες; Παίρνεις λίγο χρόνο για να το θυμάσαι; Παίρνεις λίγο χρόνο για να απολαύσεις τον εαυτό σου; Είναι τόσο όμορφος ο εαυτός σου! Και κάθε φορά που τον ξεχνάς σου λέει: "Εδώ είμαι! Πάλι με ξέχασες. Όλο τρέχεις..." Γελάει μαζί σου, αλλά  συγχρόνως σε περιμένει. Τόσο πολύ... Είχατε τόσα πολλά πράγματα να κάνετε μαζί!... Τόσα πολλά είχατε βάλει στο πρόγραμμά σας!...

Δεν είναι αργά, ξέρεις... Αλλά όποιος είναι στο δρόμο, πράττει. Κι όσο εμποδίζεις την πράξη, για λόγους -όπως είπαμε και πριν- ασφάλειας, δεν πας πουθενά. Δεν πας πουθενά! Αντίθετα, χάνεσαι. Όσο βάζεις προτεραιότητα τη γήινη ασφάλεια, πριν από την ασφάλεια με την πνευματική σου οικογένεια, το άγχος θα είναι εδώ για να σου υπενθυμίζει την επιλογή που έκανες πριν έρθεις. Για να σου πει: Δεν είσαι σ' αυτό που ήθελες να κάνεις. Μπαίνεις σ' αυτό, βγαίνεις, ξαναμπαίνεις, ξαναβγαίνεις. Φλερτάρεις μ' αυτό. Σου αρέσει. Κάθε φορά που μπαίνεις σ' αυτήν την ενέργεια της ένωσης, χαίρεσαι. Και... μπαπ! Φεύγεις. Και λες "η ζωή έτσι είναι" και εμείς σου λέμε "εσύ δημιουργείς τη ζωή σου". Μην το ξεχνάς. Εσύ είσαι δημιουργός. Δημιουργείς αυτό που ζεις κάθε στιγμή, και όσο θα συνεχίζεις να δημιουργείς κάτι που δεν είναι στο δρόμο που επέλεξες στην αρχή, θα έχεις αυτό το άγχος. Θα το εξηγήσεις με τον ένα τρόπο ή με τον άλλο, αλλά η βάση είναι εκεί: δεν λειτουργείς σύμφωνα με αυτό που είχες επιλέξει. Και όλο και περισσότερο θέλεις να το υπενθυμίζεις στον εαυτό σου, στον μικρό εαυτό. Γι' αυτό και του βάζεις το ένα και το άλλο, για να αλλάξει προοπτική. Και όσο δεν αλλάζει προοπτική θα του βάζεις και περισσότερα, για να θυμάται. Και όπως είπαμε και στην άλλη μας φίλη, για να σπάσει το Εγώ.

Εσύ δεν χτίζεις ψηλούς τοίχους. Εσύ χτίζεις λαβύρινθους. Και ξέρεις γιατί; Επειδή βρίσκεις ότι έχει πλάκα να παίζεις και να ψάχνεις που είναι το κέντρο. Ξέρεις πολύ καλά ότι φτάνει να σηκωθείς λίγο για να πετάξεις κατ' ευθείαν στο κέντρο, αλλά προτιμάς να είσαι μέσα στον λαβύρινθο γιατί έτσι παίζεις, νιώθεις ζωντανή, νιώθεις ότι υπάρχει ζωή, ότι έχει φάση η ζωή. Δική σου επιλογή. Αλλά φτάνει να πας λίγο πιο ψηλά… γιατί βλέπεις, είναι ένας λαβύρινθος που δεν έχει ταβάνι. Μόλις σηκώνεσαι λίγο είσαι πάνω από το λαβύρινθο, και μπορείς να πας κατευθείαν στο κέντρο. Ξέρεις να το κάνεις καλά. Πάρα πολύ καλά. Έχεις στόχο και βρίσκεις ότι έχει πάρα πολύ πλάκα να το ξεχνάς. Παίζεις και όσο θες να παίζεις εμείς κοιτάμε και περιμένουμε να κουραστείς. Όταν θα έχεις κουραστεί θα σου πούμε ωραίες ιστορίες. Όπως τα μικρά παιδιά, που είναι τόσο άτακτα, που κάνουν χίλια δυο πράγματα κατά τη διάρκεια της ημέρας, κουράζουν τους πάντες. Στο τέλος της ημέρας, έχουν κουραστεί και τα ίδια και επιτέλους μπορούν να κάτσουν για να ακούσουν την ιστορία που θα τους πει η μαμά ή ο μπαμπάς τους. Και επιτέλους θα μπουν σε μια αγκαλιά και θα ηρεμήσουν και θα νιώθουν καλά. Αυτό περιμένουμε από σένα. Όποτε θες. Στη διάθεσή σου. Σε περιμένουμε με μια αγκαλιά ορθάνοιχτη. Δική σου επιλογή όμως… δική σου!
Και έτσι είναι.


- Πως μπορώ να έχω ομαλή σχέση με τον άνδρα μου; -

Άλλη μια σχέση δύσκολη: με σύζυγο, με παιδιά. Άλλη μια σχέση που δεν έχει τίποτα να κάνει με την σχέση με τους άλλους, αλλά με την σχέση με τον εαυτό σου, φίλη μας. Μπαίνεις σε μια εργασία αυτογνωσίας, σε μια αναζήτηση του εαυτού σου, και μπαίνεις σε μια ομάδα που δουλεύει εδώ και χρόνια πάνω σ' αυτό το θέμα. Παρότι λοιπόν εσύ δεν έχεις δουλέψει πολύ πάνω σ' αυτό, βλέπεις ότι και οι άλλοι έχουν παρόμοια θέματα με τα δικά σου. Δουλεύουμε σε σπιράλ όταν μπαίνουμε σε μια αναζήτηση κι έτσι τα θέματα επανέρχονται. Κάθε φορά σε ένα διαφορετικό επίπεδο, κάθε φορά σε μια διαφορετική οπτική, αλλά παρόμοια θέματα έρχονται ξανά και ξανά. Και κάθε φορά τα πηγαίνετε στον επόμενο γύρο του σπιράλ…

Να σου πούμε ότι όταν θα έχεις φτιάξει -ας το πούμε έτσι- την σχέση με τον εαυτό σου, οι σχέσεις με τους άλλους θα σου φανούν παιχνίδι. Για αρχή λοιπόν, κάθε φορά που δυσκολεύεσαι επειδή η σχέση είναι τεντωμένη με τον σύζυγό σου, σου ζητάμε σαν άσκηση το εξής (θα είναι η άσκησή σου αυτήν την εβδομάδα και θα πεις στην Μαριαννίκ την επόμενη εβδομάδα πως πέτυχε, πώς ήταν να το κάνεις αυτό - γιατί θα το κάνεις!): κάθε φορά που θα μαλώνεις, που θα έχεις κάποια διαφωνία με τον σύζυγό σου, θα μπεις στην θέση του. Θα δεις τον εαυτό σου να πηγαίνει εν μέρει στο σώμα του συζύγου κι έτσι για μερικά δευτερόλεπτα θα νιώσεις όπως νιώθει εκείνος σ' αυτό το σώμα… πώς νιώθει και πώς σε βλέπει. Πώς σε βλέπει. Θα κοιτάξεις τον εαυτό σου με τα δικά του μάτια. Αυτό θα κάνεις. Και μετά θα πας να γράψεις σε ένα χαρτί, που θα έχεις ειδικά γι' αυτό, πώς είδες τον εαυτό σου. Και θα 'ρθεις την επόμενη Τετάρτη και θα δώσεις αυτό το χαρτί στη Μαριαννίκ με το πώς έβλεπες τον εαυτό σου κάθε φορά. Δεν θα γράψεις σελίδες. Κάθε φορά θα γράφεις δυο-τρεις λέξεις. Τίποτα άλλο. Αλλά θα φέρεις το χαρτί την επόμενη εβδομάδα. Και θα δεις πόσο έχεις αλλάξει. Δεν θέλουμε να σου εξηγήσουμε κάτι αυτήν την στιγμή γιατί το νοητικό καλπάζει και δεν θέλουμε να το τροφοδοτήσουμε. Σου ζητάμε απλώς πειθαρχία σε αυτήν την άσκηση. Είναι μια άσκηση για σένα. Δεν είναι για να την συζητάς, να την κρίνεις, ούτε να κρίνεις αυτό που βλέπεις στον εαυτό σου. Είναι απλώς για να συνειδητοποιήσεις πώς σε βλέπει ο άλλος και να το γράψεις. Χωρίς καμία κρίση και χωρίς να το πεις σε κανέναν. Τα βάζεις στο χαρτί και το χαρτί θα το δώσεις στη Μαριαννίκ.
Και έτσι είναι.


- Τι μπορώ να κάνω για τον σύντροφό μου
που δεν θέλει να ασχολείται με την υγεία του; -

Φίλη μας, οι σχέσεις με τους ανθρώπους που αγαπάμε δεν είναι πάντα εύκολες, το είπαμε. Αλλά όταν αυτός που αγαπάμε πάσχει από κάποια αρρώστια ή δυσκολία και νοιώθουμε ότι δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα γι’ αυτόν επειδή δεν ακούει, είναι πολύ δύσκολο, μας πονάει. Πονάς… πονάς γιατί είναι η αγάπη σου που σε κάνει να θέλεις να βοηθήσεις. Η αγάπη σου… αγάπη; Για σκέψου. Στα μάτια σου είναι αγάπη αλλά όταν θέλεις να επιβάλεις τη δικιά σου κρίση σε κάποιον άλλον, τι είναι;

Δεν κρίνουμε ούτε αυτό που σκέφτεσαι ούτε αυτό που σκέφτεται εκείνος. Μπορεί να σου φαίνεται παράδοξο αλλά το θέμα δεν είναι εκεί. Μπορεί όντως αυτό που προτείνεις να είναι πάρα πολύ καλό, δεν είναι αυτό το θέμα, δεν έχει σημασία! Ναι, άκουσες καλά, δεν έχει σημασία… Σημασία σε μια σχέση έχει η στάση του καθενός. Εσύ πιστεύεις σε κάτι, εκείνος σε κάτι άλλο. Εάν ήθελε να επιβάλλει τη δικιά του γνώμη σε σένα μια στιγμή που εσύ είσαι άρρωστη, τι θα έλεγες; Δεν θα συμφωνούσες. Τότε γιατί το κάνεις κι εσύ; Δεν είναι θέμα ποιος έχει δίκιο ή όχι, βγάλε το αυτό από το μυαλό σου, δεν τίθεται έτσι το θέμα. Το θέμα είναι η αγάπη: η αγάπη δεν θέλει ο άλλος, ντε και καλά, να είναι καλά… η αγάπη σέβεται τον άλλον!

Κατά τη γνώμη σου, εμείς πως επιβιώνουμε κοιτάζοντας εσάς, μετά από τόσο πολλά πράγματα που σας λέμε, να συνεχίζετε να κάνετε τα ίδια, και τα ίδια, και τα ίδια;… Αλλά σας αγαπάμε τόσο πολύ! Σαφώς και δεν θα κάνουμε ποτέ τα πράγματα στην θέση σας, σαφώς και δεν θα επιβάλλουμε ποτέ τίποτα! Λέμε κάτι και μετά σεβόμαστε. Αν δεν θέλετε να ακολουθήσετε αυτό που σας λέμε, είναι σεβαστό. Η αγάπη μας ρέει. Αν νοιώθαμε θλίψη, απόρριψη, δεν θα μπορούσε να ρέει η αγάπη, και τι σας κάνει κάποια στιγμή να αλλάζετε, τι είναι αυτό που σας κάνει να θέλετε να ανοίξετε την καρδιά σας, να νοιώθετε αρκετά ασφαλείς ώστε να ανοίξετε την καρδιά σας; Είναι επειδή κάπου προσέξατε, συνειδητοποιήσατε έστω και πολύ φευγαλέα αυτήν την αγάπη… Είναι αυτή η αγάπη που σας βοήθησε να ανοίξετε και να συνειδητοποιήσετε λίγο παραπάνω… Αυτό είναι η βάση της σχέσης: είναι ο σεβασμός. Σεβασμός για τον εαυτό σου και σεβασμός για τον άλλον. Σεβασμός για τον εαυτό σου, δηλαδή αν ο άλλος θέλει να σου επιβάλλει τη γνώμη του μπορείς να πεις «όχι», και ίδιος σεβασμός προς τον άλλον, που μπορεί να σου πει «δεν θέλω να κοιτάξω την αρρώστια μου, δεν θέλω να κοιτάξω από πού έρχεται, είναι δικιά μου επιλογή».

Ποιος σου λέει ότι με την θέλησή του δεν θα τα καταφέρει; Είσαι σίγουρη ότι δεν υπάρχει περίπτωση να τα καταφέρει; Είσαι απόλυτα σίγουρη; Γιατί ξέρεις, ο καθένας έχει το δρόμο του και μπορεί εκείνος με την θέληση του να κουνήσει βουνά επειδή θα αγνοήσει την αρρώστια ενώ εσύ έβαλες μπροστά σου μια αρρώστια για να την κατανοήσεις… Άδικο θα μας πεις; Ο καθένας έχει έρθει με ένα σχέδιο ζωής διαφορετικό από το σχέδιο του διπλανού. Αυτό που μπορεί να ταιριάξει σε σένα μπορεί να μην ταιριάξει στον σύντροφό σου και έτσι, μπορεί να βρεθήκατε με τρόπους διαφορετικούς, με χειρισμούς διαφορετικούς, για να μάθετε ο ένας να σέβεται τον άλλον.

Το έχεις σκεφτεί ποτέ αυτό; Έχεις σκεφτεί συχνά ότι ο ένας έχει να μάθει στον άλλον αλλά ακόμα κι εκεί : σεβασμός… ο σεβασμός είναι ένδειξη αγάπης. Όταν θα νοιώθει την αγάπη σου ακόμα κι εκεί, θα χαμογελά… και όταν θα χαμογελάει, θα είναι κοντά στη δικιά του καρδιά, όποια και να είναι η δικιά του επιλογή. Αυτό έχει σημασία, τίποτα άλλο δεν έχει σημασία, αυτό έχει σημασία! Το υπόλοιπο είναι χωρίς ουσία. Σκέψου το αυτό, προχώρησε το, εμπέδωσέ το… Και να τον αγαπάς, όπως του αξίζει, σκεφτόμενη ότι η φλόγα του Εαυτού λάμπει στη δικιά του καρδιά όπως η δικιά σου λάμπει στη καρδιά σου. Οπότε του αξίζει πολύ η αγάπη του καθενός, η δικιά μας αγάπη, όπως αξίζει στον καθένα από σας.

Πάνω σ’ αυτό θέλουμε να σας επιβεβαιώσουμε ότι η διπλή Φλόγα: η Ιόχρους και η Σμαραγδένια, παραμένει στον κύκλο σας μόνιμα πια για όλες αυτές τις εβδομάδες καλοκαιρινές και ότι μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο μπορείτε να εργάζεστε. Με όλη μας την αγάπη, ευχόμαστε καλή εργασία στον καθένα, στην καθεμιά από σας!

Και έτσι είναι.  

(Ευχαριστώ θερμά τη Λουκία Μπουζούκα για την απομαγνητοφώνηση!)